Vandaag is het 100 jaar geleden dat de Hoge Raad een baanbrekend arrest wees. Op 31 januari 1919 werd de definitie van ‘onrechtmatig’ verruimd, wat een belangrijke kentering betekende. Op basis van artikel 1401 BW (oud) bestond er alleen een onrechtmatige daad wanneer er sprake was van een handelen in strijd met de wet of wanneer er een inbreuk gemaakt werd op iemands rechten. De Hoge Raad besliste in Lindenbaum/Cohen dat ook handelingen in strijd met de zorgvuldigheid als onrechtmatig gezien konden worden. Deze uitleg van de onrechtmatige daad was zó belangrijk dat deze later is opgenomen in het huidige artikel 6:162 BW.
De casus ging in het kort over bedrijfsspionage. Lindenbaum en Cohen waren allebei eigenaar van een drukkerij in Amsterdam. Cohen wilde bij Lindenbaum een kijkje in de keuken nemen en kocht daartoe een medewerker van Lindenbaum om. Die medewerker speelde belangrijke, bedrijfsgevoelige informatie door, waaronder uitgebrachte offertes aan klanten. Hierdoor kon Cohen zijn prijzen aanpassen, om zo klanten van Lindenbaum af te snoepen. Lindenbaum liet zich niet zomaar de kaas van het brood eten. Hij onderschepte het bedrijfslek en eiste een schadevergoeding van Cohen op basis van een onrechtmatige daad.
Terwijl de rechter de vordering van Lindenbaum toewees, besliste het Hof daarentegen dat er geen sprake kon zijn van onrechtmatig handelen. Het onbehoorlijke handelen van Cohen was namelijk niet in strijd met de wet.
Lindenbaum was het niet eens met de uitspraak van het Hof en ging in cassatie. De Hoge Raad sloot zich aan bij de opinie van Lindenbaum en oordeelde het volgende:
“dat onder onrechtmatige daad is te verstaan een handelen of nalaten, dat óf inbreuk maakt op eens anders recht, óf in strijd is met des daders rechtsplicht óf indruischt, hetzij tegen de goede zeden, hetzij tegen de zorgvuldigheid, welke in het maatschappelijke verkeer betaamt ten aanzien van eens anders persoon of goed, terwijl hij door wiens schuld ten gevolge dier daad aan een ander schade wordt toegebracht, tot vergoeding daarvan is verplicht.”
De Hoge Raad overwoog hiertoe dat het gebruik van het woord ‘onrechtmatig’ uit artikel 1401 BW (oud) niet strookte met het woord dat in de Franse tekst van het ontwerp van het Burgerlijk Wetboek van 1824 werd gebruikt. In de Franse wettekst wordt namelijk niet het woord ‘illégal’ (in strijd met een wetsbepaling), maar het woord ‘illicite’ gebruikt, wat een ruimere betekenis heeft dan ‘in strijd met de wet’.
Dit arrest van de Hoge Raad verruimde de invulling van het begrip ‘onrechtmatig’ en werd destijds als een belangrijke wending gezien. Molengraaff onderschrijft dit in zijn noot bij dit arrest:
“Er is door ons hoogste rechtscollege zelden een arrest gewezen, waarvan zoo heilzame invloed op ons rechtsleven mag worden verwacht.”
Vandaag de dag wordt deze uitleg als vanzelfsprekend beschouwd. De invulling die de Hoge Raad in 1919 gaf aan het begrip ‘onrechtmatig’ is nu te vinden in het ons welbekende artikel 6:162 BW.
Bron: HR 31-01-1919, ECLI:NL:PHR:1919:AG1776, m.nt. Molengraaff (Lindenbaum/Cohen)
Meldt u zich vrijblijvend aan voor onze nieuwsbrief.
Download het bestand.
Dehaanlaw.nl maakt gebruik van cookies
Als u kiest voor ’Nodige cookies’ plaatsen wij slechts functionele en analytische cookies met weinig tot geen gevolgen voor uw privacy. Indien u kiest voor ‘Alle cookies’ plaatsen wij ook tracking cookies waarmee wij informatie over u verzamelen om u gepersonaliseerde content aan te kunnen bieden. U geeft hiermee tevens toestemming voor het verwerken van de middels deze cookies verkregen persoonsgegevens conform ons Privacy Statement en Cookie Statement.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
Undefined cookies are those that are being analyzed and have not been classified into a category as yet.